Η πέτρινη γέφυρα του Πασά κατασκευάστηκε το 1690 στην ευρύτερη περιοχή των Γρεβενών (σημερινή Κοκκινιά Γρεβενών) για τη διάβαση του ποταμού Αλιάκμονα. Έχει συνολικό μήκος 131 μέτρα και η κατασκευή της συντίθεται από έξι καμάρες (τόξα), πέντε μεσόβαθρα και δύο ακρόβαθρα (ανατολικό και δυτικό). Η γέφυρα ήταν λειτουργική μέχρι το 1941, όταν και ανατινάχτηκε με εκρηκτικά από τις συμμαχικές δυνάμεις, ώστε να διασφαλιστεί η υποχώρησή τους κατά την προέλαση των Γερμανών προς το νότο. Το 1990 η πέτρινη γέφυρα του Πασά ανακηρύχτηκε ως Ιστορικό Διατηρητέο Μνημείο με την Υ.Α. ΥΠΠΟ/ΑΡΧ/Β1/Φ36/6303/149/25-04-1990 (Β'358).
Με το μεγαλύτερο μέρος της γέφυρας να έχει καταρρεύσει, οι επεμβάσεις εστιάζονται στην αποκατάσταση των βάθρων και στην ανακατασκευή των τόξων και του καταστρώματος, ώστε εκείνη να επανέλθει μορφολογικά στην κατάσταση πριν την ανατίναξη. Έτσι, το μεσαίο κύριο τόξο (4ο τόξο από τα δυτικά προς τα ανατολικά) θα είναι αυτό που θα γεφυρώνει την κοίτη του Αλιάκμονα και θα υποστηρίζεται από τα μεσόβαθρα 3 και 4 (αρίθμηση από τα δυτικά προς τα ανατολικά). Αυτό το κύριο τόξο θα υποστηρίζεται στα ανατολικά και δυτικά από δύο μικρότερα τόξα, δηλαδή το 3ο και το 5ο. Στο δυτικό τμήμα θα ανακατασκευαστούν τα βοηθητικά τόξα 1 και 2, τα οποία θα επιτρέπουν την πρόσβαση στο κατάστρωμα της γέφυρας. Στο ανατολικό τμήμα θα ανακατασκευαστεί, επίσης, το βοηθητικό τόξο 6, το οποίο μαζί με το ανατολικό ακρόβαθρο θα επιτρέπουν την πρόσβαση στο κατάστρωμα της γέφυρας από τα ανατολικά. Η ανακατασκευή των κατεστραμμένων τμημάτων της γέφυρας θα πραγματοποιηθεί με την κατά το δυνατό πιστή εφαρμογή των παραδοσιακών τρόπων δόμησης.
Οι εργασίες επισκευής των διασωθέντων τμημάτων της γέφυρας, ανακατασκευής των τόξων και του καταστρώματος, καθώς και διαμόρφωσης του περιβάλλοντος χώρου του μνημείου, περιλαμβάνουν:
(1) Καθαρισμός, συντήρηση και αποκατάσταση της αρχικής μορφής των βάθρων της γέφυρας με συμβατά υλικά. Θα λάβουν χώρα οι απαραίτητες αρμολογήσεις και ενεματώσεις για την στερέωση των υφιστάμενων τμημάτων.
(2) Αναδόμηση των τόξων της γέφυρας με παρόμοιους σε διαστάσεις λίθους και συμβατά κονιάματα, με διακριτό τρόπο, όπως μικρές κατασκευαστικές εσοχές. Τα τόξα θα έχουν τη γεωμετρία και τις διαστάσεις που προέκυψαν από την αποτύπωση και την γεωμετρική ανάλυση της κατασκευής.
(3) Αναδόμηση των τοξωτών ανοιγμάτων υπερχείλισης, σύμφωνα με τη γεωμετρία που προέκυψε από την ανάλυση – τεκμηρίωση, με συμβατά υλικά.
(4) Ενίσχυση των κρίσιμων διατομών με τοπική προσθήκη οπλισμών από ανοξείδωτο χάλυβα, τοποθετούμενοι κατά το πλάτος της γέφυρας ανά συγκεκριμένες αποστάσεις στις ανακτήσεις πάνω από τα ανακουφιστικά ανοίγματα των μεσοβάθρων 3 και 4, με ράβδους από ανοξείδωτο χάλυβα με διάμετρο Φ12 με σπείρωμα.
(5) Σύνδεση παλαιάς και νέας λιθοδομής, με ανοξείδωτους οπλισμούς χάλυβα, εκατέρωθεν των ανακουφιστικών ανοιγμάτων των μεσόβαθρων 3 και 4, οι οποίες μέσω των δράσεων βλήτρου και αγκυρίου θα εξασφαλίζουν τη δομική συνέχεια της λιθοδομής.
(6) Ανακατασκευή του λιθόστρωτου καταστρώματος, σύμφωνα με την αρχιτεκτονική των σωζόμενων τμημάτων. Το καλντερίμι του καταστρώματος θα κατασκευαστεί από πλακοειδείς λίθους σε παράλληλες στρώσεις διατασσόμενες κάθετα στον κατά μήκος άξονα της γέφυρας.
(7) Ανακατασκευή του προστατευτικού στηθαίου κατά μήκος των πλαγίων ορίων του καταστρώματος και σε συνέχεια των όψεων της γέφυρας. Τα υλικά ανακατασκευής θα είναι παρόμοια με αυτά της υπόλοιπης γέφυρας.
(8) Τοποθέτηση των ξυλοδεσιών στα τμήματα όπου διαπιστώθηκε η ύπαρξή τους. Στα υπόλοιπα ανακατασκευασμένα τμήματα θα τοποθετηθούν ξυλοδεσιές στις θέσεις όπου αναμένονταν να υπάρχουν, σύμφωνα με όσα προβλέπει η εγκεκριμένη μελέτη.
(9) Τοποθέτηση εγκάρσιων συνδέσμων (άρπιζες) σε όλο το ανάπτυγμα των τόξων στις θέσεις στις θέσεις, στις οποίες υπήρχαν και στην αρχική κατάσταση, σύμφωνα με την εγκεκριμένη μελέτη. Οι σύνδεσμοι θα τοποθετούνται σε θέσεις αρμών, με κατάλληλη διαμόρφωση εσοχής στους θολίτες.
(10) Ανακατασκευή του λιθανάγλυφου του κεντρικού τόξου με αφαιρετικό τρόπο.
(11) Διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου με σκοπό την ανάδειξη και τη διευκόλυνση της επισκεψιμότητας του μνημείου με κατάλληλα υλικά και ήπιες παρεμβάσεις.
